Każda osoba podpisująca jakąkolwiek umowę z pracodawcą lub zleceniodawcą powinna doskonale orientować się w konsekwencjach wywoływanych przez użycie jednego z dwóch sformułowań: umowa zlecenia i umowa o dzieło. Mimo pozornego bliskiego podobieństwa różnią się one znacznie między sobą przede wszystkim w zakresie obowiązków wynikających z warunków umowy oraz różnicy między wynagrodzeniem brutto a wynagrodzeniem netto.

Umowa o dzieło nazywana jest także „umową rezultatu”. Oznacza to, iż celem wykonawcy jest osiągnięcie wyniku pracy ściśle określonego w umowie z pracodawcą lub zleceniodawcą. Wynagrodzeniu podlega właśnie ten końcowy rezultat, a nie na przykład sposób doprowadzenia do niego.

Dzieło może mieć charakter materialny lub niematerialny. Do pierwszej grupy można zaliczyć: programy komputerowe, utwory muzyczne, uszycie odzieży, naprawę samochodu i tym podobne. Z kolei dzieło niematerialne to dla przykładu zlecenie przeprowadzenia szkolenia dla pracowników lub organizacja branżowej imprezy.

Umowa zlecenia, w przeciwieństwie do umowy o dzieło, nazywana jest „umową starannego działania”. Oznacza to, iż wynagrodzenie przysługuje zleceniobiorcy (osobie wykonującej zlecenie) nie tyle za osiągnięty rezultat, co za czynności wykonywane na rzecz zleceniodawcy. Wielkość owego wynagrodzenia powinna być precyzyjnie sformułowana w treści umowy i odzwierciedlać czas poświęcony na wykonanie zlecenia, stopień skomplikowania czynności wykonywanych przez zleceniobiorcę oraz jego kwalifikacje.