Umowa o pracę jest najbardziej popularnym sposobem zawierania stosunku pracy. Zarówno umowa jak i każda jej zmiana musi być mieć formę pisemną. Co prawda brak formy pisemnej nie czyni umowy o pracę nieważną, ale powoduje duże komplikacje w razie sporu między pracownikiem a pracodawcą, gdy wszystkie składniki umowy o pracę, a zwłaszcza rodzaj pracy, czas pracy i wynagrodzenie trzeba udowadniać w inny sposób np. za pomocą zeznań świadków.

Główne cechy stosunku pracy

By stwierdzić, że określone osoby łączy stosunek pracy muszą być łącznie spełnione następujące warunki:

• określony rodzaj pracy- pracownik w umowie o pracę zobowiązuje się do wykonywania pracy na określonym stanowisku, a pracodawca do zatrudnienia pracownika na określonym stanowisku,
• określone miejsce i czas pracy- pracodawca wyznacza pracownikowi miejsce i godziny pracy,
• praca jest wykonywana na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem- pracownik nie ponosi ryzyka związanego z działalnością pracodawcy, któremu jest podporządkowany i jest zobowiązany do wypełniania jego poleceń.
• praca jest wynagradzana, co oznacza że pracownik, nie może skutecznie zrzec się prawa do wynagrodzenia, ani też tego prawa przenieść na inną osobę.

Rodzaje umów o pracę

W prawie pracy wyróżnia się umowę o pracę na czas nieokreślony oraz umowy terminowe: na czas określony, na czas wykonywania określonej pracy, na okres próbny i na zastępstwo. Umowa na czas nieokreślony jest umową bezterminową, najbardziej korzystną dla pracownika. Jej cechą charakterystyczną jest brak wyznaczonego końcowego terminu wygaśnięcia umowy, a co się z tym wiąże- daty rozwiązania stosunku pracy.

W umowie na czas określony pracodawca uzgadnia z pracownikiem początkową i końcową datę trwania takiej umowy. Kodeks pracy zastrzega jednak, że jeżeli strony dwukrotnie już zawarły umowę o pracę na czas określony i zawierają kolejną, a przerwy pomiędzy poprzednimi umowami nie były dłuższe niż miesiąc, to wówczas jest to równoznaczne z zawarciem umowy na czas nieokreślony. Przepis ten nie dotyczy jednak umów o pracę zawartych na czas określony w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy oraz wykonania pracy o charakterze dorywczym lub sezonowym, bądź też zadań realizowanych cyklicznie.

Wyjątkiem tutaj jednak są umowy o pracę zawarte po 22.08.2009r., a przed 31.12.2011r. – zgodnie z obowiązującą w tym czasie Ustawą o Łagodzeniu Skutków Kryzysu Ekonomicznego dla Pracowników i Przedsiębiorców. Zgodnie z powołanym wyżej aktem prawnym, okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony, a także łączny okres zatrudnienia na podstawie kolejnych umów o pracę na czas określony między tymi samymi stronami stosunku pracy nie może przekroczyć  24 miesięcy. Za kolejną umowę o pracę na czas określony należy rozumieć umowę zawartą przed upływem 3 miesięcy od rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniej umowy zawartej na czas określony.

W umowie na czas wykonywania określonej pracy jej zakończenie nie jest wyznaczone konkretną datą, lecz zakończeniem pracy, do wykonania której umowa była zawarta.

Umowa na okres próbny może poprzedzać każdą inną umowę o pracę, przy czym nie może być zawarta na okres dłuższy niż 3 miesiące, a ten sam pracodawca może zawrzeć z pracownikiem wyłącznie jedną taka umowę. W przypadku umowy na zastępstwo natomiast nie wskazuje się na ogół konkretnej daty jej rozwiązania, lecz pewne zdarzenie, którego zaistnienie spowoduje jej rozwiązanie np. powrót pracownicy z urlopu macierzyńskiego.

Regulowanie treści umowy o pracę

Strony nawiązując stosunek pracy, nie mają pełnej swobody jego kształtowania. Umowa o pracę podlega bowiem ograniczeniom, ustanowionym w interesie pracownika. Podstawą tych ograniczeń są głównie przepisy Kodeksu pracy.

Elementy umowy o pracę

Umowa o pracę powinna zawierać następujące, zgodne z przepisami elementy:

• określenie stron umowy czyli dane pracodawcy i dane pracownika,
• rodzaj umowy o pracę,
• oznaczenie daty zawarcia umowy,
• nazwę stanowiska, na którym pracownik będzie zatrudniony,
• określenie miejsca wykonywania pracy,
• wymiar czasu pracy,
• wynagrodzenie za pracę z wyszczególnieniem jego składników np. wynagrodzenie zasadnicze, dodatek stażowy, premia regulaminowa w wysokości 20% wynagrodzenia zasadniczego,
• termin rozpoczęcia pracy,
• inne postanowienia.

Umowy cywilnoprawne jako rozwiązanie alternatywne

Przygotowanie umowy o pracę wymaga niewątpliwie większego zaangażowania aniżeli sporządzanie umów cywilnoprawnych. Jednak przedsiębiorcy nie zawsze mają możliwość z przyczyn finansowych, formalnych czy technicznych zatrudnić pracownika na podstawie stosunku pracy. Korzystają wówczas z innych rozwiązań, jakimi są umowy cywilno-prawne. Jednocześnie unikają w ten sposób np. udzielania urlopów wypoczynkowych, macierzyńskich czy wychowawczych, wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, stosowania przepisów limitujących normy czasu pracy, procedury wypowiadania umowy zawartej na czas nieokreślony.

Z drugiej strony muszą poświęcić znacznie więcej czasu, by umowy zlecenia czy umowy o dzieło przygotować, a następnie rozliczyć do nich rachunki. Pomoc w generowaniu umów, a jednocześnie w zarządzaniu nimi oferuje aplikacja umownie.pl. Nie trzeba jej instalować, nie zajmuje miejsca na dysku- wystarczy połączenie z Internetem. Użytkownik poza wystawianiem umów cywilnoprawnych oraz rachunków w umownie.pl może stworzyć bazę pracowników oraz listę przedmiotów umów, przeglądać zawarte umowy, a także zdefiniować umowy, co jeszcze bardziej usprawnia proces wystawiania kolejnych takich samych umów.

Zapraszamy do bezpłatnej rejestracji na umownie.pl. Przekonacie się Państwo jak prosto, szybko, bezpiecznie i bezbłędnie zawierać umowy zlecenia i umowy o dzieło.