Jedną z częściej spotykanych umów w obrocie gospodarczym jest umowa o dzieło. Obok umów zlecenia czy agencyjnych należy ona do umów cywilnoprawnych opisanych przez przepisy Kodeksu cywilnego. Oznacza to, że zawarcie każdego porozumienia między stronami, które będzie miało cechy tej umowy, będzie traktowane jako umowa o dzieło, bez względu na nazwę, jaką zastosują strony. Opisanie danego rodzaju umowy przez przepisy kodeksowe stanowi znaczne ułatwienie dla osób w niej uczestniczących, ponieważ wskazuje sposób postępowania w pewnych kwestiach, dając jednocześnie swobodę określania pozostałych warunków umowy.

Czym jest umowa o dzieło według przepisów kodeksowych?

Kodeks cywilny opisuje umowę o dzieło jako porozumienie między stronami, w którym jedna z nich – wykonawca – zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, zaś druga – zamawiający dzieło - zobowiązuje się do zapłaty za nie. Dzieło może przyjmować różną formę, przy czym niekoniecznie musi mieć ona wymiar artystyczny. Przykładem takiego dzieła może być sporządzenie projektu ogrodu, uszycie butów, wykonanie sesji zdjęciowej czy naprawa powierzonej rzeczy. Istota tej umowy polega więc na osiągnięciu oznaczonego rezultatu. Z definicji kodeksowej tej umowy wynika też jej odpłatny charakter, strony nie mogą więc postanowić – tak jak jest to w przypadku umowy zlecenia – że wykonawca nie otrzyma za dzieło żadnego wynagrodzenia. Jeśli kwota zapłaty nie zostanie w umowie w żaden sposób określona, zamawiający ma obowiązek wypłacić wynagrodzenie w wysokości przyjętej przy wykonywaniu dzieł takiego samego rodzaju.

Jak określa się wynagrodzenie przy umowach o dzieło?

Sposób określania wynagrodzenia przysługującego za wykonane dzieła został dosyć dokładnie opisany w Kodeksie cywilnym. Można je ustalić w formie kwotowej, można też wskazać pewne czynniki, od których będzie zależała cena. Przy określaniu wielkości wynagrodzenia można przyjąć jedną z dwóch metod:

• ryczałtową, w której kwota zapłaty jest z góry określona w umowie i nie podlega zmianie, nawet jeśli w trakcie wykonywania zamówienia, nastąpi zmiana któregoś z czynników mających wpływ na cenę, np. ceny za materiały ulegną podwyższeniu lub zwiększą się nakłady pracy; dopiero w sytuacji, gdy zmiany tych czynników wiązałyby się z powstaniem rażących strat po stronie wykonawcy, wynagrodzenie może ulec podwyższeniu, jednak jedynie wówczas, jeśli tak uzna sąd,
• kosztorysową, w której kwota do zapłaty określana jest na podstawie zestawienia planowanych prac i przewidywanych kosztów, toteż każda ze stron może żądać jej zmiany, jeśli okazałoby się, że planowane nakłady pracy czy finansowe zmieniły się; ten sposób określania wynagrodzenia warto stosować w przypadku umów bardziej skomplikowanych czy długotrwałych; zasady, na jakich każda ze stron może żądać podwyższenia ceny zostały dokładnie określone przez przepisy kodeksowe.

Jakie inne sposoby postępowania określają przepisy kodeksowe?

Oprócz wynagrodzenia przepisy Kodeksu cywilnego zawierają też inne rozwiązania dotyczące sposobu wykonania dzieła, wskazujące m.in.:

• jak należy postępować z materiałami powierzonymi,
• jakie uprawnienia ma zamawiający w związku z opóźnieniami wykonawcy,
• jakie uprawnienia przysługują stronom w przypadku wad dzieła,
• kiedy umowa o dzieło wygasa i na jakich zasadach może od niej odstąpić zamawiający.

Kodeks cywilny porusza tylko niektóre kwestie często występujące w przypadku tego rodzaju umów. Zamawiający i wykonawca powinni więc sami zadbać o taki poziom uszczegółowienia warunków umowy, aby była jasność co do formy samego dzieła, jak i sposobu jego wykonania. W tym zakresie Kodeks cywilny pozostawia im dużą niezależność, ponieważ zgodnie z zasadą swobody umów, strony mogą dowolnie ukształtować wzajemne prawa i obowiązki, ważne jest jednak, aby nie stały one w sprzeczności z rozwiązaniami wskazanymi w Kodeksie cywilnym, ani z zasadami współżycia społecznego.

Do czego służą generatory umów?

Umowa o dzieło może mieć zarówno formę ustną, jak i pisemną. Dla celów dowodowych warto jednak spisać jej postanowienia, szczególnie jeśli samo dzieło jest skomplikowane lub warunki jego wykonania nie są typowe. Przepisy kodeksowe nie podają gotowego szablonu umowy o dzieło, stąd bardzo przydatnym narzędziem, szczególnie dla osób, które często korzystają z takiej formy współpracy, są generatory umów. Generator taki znajdziesz w serwisie Umownie.pl. Umożliwia on sporządzanie dwóch najczęściej spotykanych umów cywilnoprawnych: umowy o dzieło i umowy zlecenia. Mogą być one stosowane zarówno przy umowach wykonywanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (kiedy jej przedmiot mieści się w zakresie działalności wykonywanej przez wykonawcę), jak i w przypadku zamówienia dzieła u osoby fizycznej nieprowadzącej takiej działalności.

Dokumentem służącym rozliczeniu umowy w tej pierwszej sytuacji jest – w zależności od statusu przedsiębiorcy do celów podatku VAT - rachunek lub faktura VAT. Osoby prywatne mają natomiast możliwość wystawienia rachunku do umowy o dzieło. Ze względu na sposób opodatkowania takich umów, rachunek ten określa zarówno wynagrodzenie brutto, jak i netto za wykonane dzieło, tj. po potrąceniu naliczonego podatku dochodowego. Wyliczenie tych kwot może sprawiać pewne trudności, toteż często w praktyce wystawieniem takiego dokumentu w imieniu wykonawcy zajmuje się zamawiający, który jednocześnie odpowiada za pobranie i wpłacenie tego podatku do urzędu skarbowego. Sporządzenie rachunku do umowy w generatorze umów jest niezwykle proste, ponieważ system dokonuje tego automatycznie w oparciu o odpowiednie informacje podatkowe.

Szablon umowy o dzieło na Umownie.pl

Jeśli jesteś osobą współpracującą na podstawie umów o dzieło, korzystanie z generatora umów na Umownie.pl może znacznie ułatwić Ci pracę i ograniczyć czas potrzebny na udokumentowanie tych umów do niezbędnego minimum. Przede wszystkim stworzenie takiej umowy w wersji standardowej sprowadza się jedynie do podania podstawowych informacji, jak dane zamawiającego i wykonawcy, rodzaj dzieła czy termin wykonania umowy. Klauzule powszechnie stosowane w tego typu umowach, w tym zawierające odwołanie do przepisów Kodeksu cywilnego czy dotyczące sposobu dokonywania zmian umowy, wprowadzone są automatycznie do każdego dokumentu. Jeśli jednak chciałbyś je zmienić, usunąć lub dodać dodatkowe postanowienia, możesz to uczynić w bardzo prosty sposób edytując przygotowany przez nas szablon umowy o dzieło. Co zyskujesz korzystając z generatora na Umownie.pl?

• przede wszystkim oszczędzasz czas - nie musisz już poszukiwać szablonów umów w Internecie ani samodzielnie tworzyć umowy od początku do końca – przygotowaliśmy je dla Ciebie w standardowej formie, Ty tylko uzupełniasz niezbędne dane lub w prosty sposób dostosowujesz umowę do indywidualnych potrzeb,
• nie musisz głowić się nad poprawnym wyliczeniem kosztów uzyskania przychodów czy podatku dochodowego – system automatycznie generuje rachunki do umów o dzieło,
• wszystkie dokumenty masz zgromadzone w jednym miejscu, łatwo możesz je przeglądać, przeszukiwać według zadanych kryteriów czy kontrolować, które z nich są już zrealizowane,
• umowy możesz wystawiać w dowolnym miejscu i czasie – musisz mieć tylko dostęp do komputera z Internetem, Umownie.pl działa bowiem on-line.

Nie zastanawiaj się dłużej, oszczędzaj czas i ułatwiaj sobie pracę z generatorem umów o dzieło i zlecenia na Umownie.pl.