Zdecydowana większość umów o dzieło skupia się na warunkach jej wykonywania, odpowiedzialności stron i wzajemnych prawach i obowiązkach zlecającego i zleceniodawcy zapominając uregulować sprawy dotyczące praw autorskich do wykonanego dzieła.

Nazwa umowy o dzieło

Nazwa umowy nie stanowi o tym jaki rodzaj stosunku prawnego będzie wiązał strony. O stosunku prawnym decyduje jej treść. Należy przy tym pamiętać, że strony mogą kwestionować charakter umowy i wystąpić z powództwem o ustalenie stosunku prawnego. W tym przypadku sąd oceni faktyczny zakres wzajemnych świadczeń, a nie nazwę umowy.

Nazwa umowy o dzieło może również konkretyzować konkretne prace, które strony mają wykonać, np. Umowa o wykonanie obrazu, Umowa – wykonanie mebla,

Oznaczenie stron w umowie o dzieło

Strony podawane są z reguły poprzez wskazanie imienia i nazwiska, a w przypadku prowadzącego działalność – poprzez podanie nazwy przedsiębiorstwa. Do nazwy dołącza się również dane adresowe oraz określających przedsiębiorcę (numer NIP, PESEL, REGON)

Stroną umowy może być zarówno jeden podmiot jak i większa liczba podmiotów podchodzących do umowy łącznie (solidarnie). Możliwe jest również zawieranie umów wielostronnych.

Przedmiot umowy o dzieło

Przedmiot umowy ma szczególnie istotny charakter ze względu na konieczność wykazania indywidualnego charakteru zleconych prac, celem wykonania dzieła. Umowa o dzieło jest umową rezultatu, a nie umową starannego działania, stąd też przedmiot umowy musi być precyzyjnie określony a umowa musi dotyczyć jego stworzenia. Również wynagrodzenie związane powinno być z wykonaniem dzieła, a nie z pracami przy jego wykonywaniu, czy też z określonymi pracami (np. przedmiotem dzieła nie może być wykonywanie prac przy produkcji mebli, może być natomiast stworzenie na zamówienie indywidualnie określonego mebla).

Dodawanie umowy o dzieło w umownie.pl

Częstym zabiegiem jest ujmowanie w umowie o działo czynności, które nie stanowią dzieła samego w sobie. Co prawda ustawa o prawach autorskich wskazuje, że dziełem jest każdy przejaw ludzkiej aktywności mający charakter indywidualny, to jednak dziełem nie mogą być pewne prace odtworzeniowe, wykonywane w sposób ciągły (nie można zatem na umowę o dzieło zatrudnić sprzątaczki i jako przedmiot działa ustalić indywidualnego zakresu jej prac). Na umowę o dzieło często zatrudniani są autorzy, artyści, informatycy, dziennikarze i inne osoby, których praca ma wyraźnie twórczy charakter.

Dodawanie umowy o dzieło w umownie.pl

W umowie o dzieło powinny się znaleźć również warunki dotyczące samodzielnego wykonywania utworu i niepodporządkowania twórcy nadzorowi merytorycznemu zamawiającego. Warunki umowy nie powinny również precyzować czasu i miejsca wykonania dzieła, chyba, chyba że chodzi o termin końcowy przekazania utworu. Elementy te odróżniają umowę cywilnoprawną od umowy o pracę.

Warunki wykonania dzieła

Istotnymi elementami umowy są prawa i obowiązki stron w przypadku niewywiązania się z warunków umowy. Strony mają prawo w umowie przewidzieć karę umową za niewykonanie dzieła w terminie. Mają również prawo wprowadzić odsetki za zwłokę w świadczeniu, w wysokości wyższej niż standardowe odsetki ustawowe.

Umowa wygenerowana do PDF

W ramach warunków dotyczących umowy strony powinny również określić, która strona odpowiedzialna jest za dostarczenie materiałów do wykonania prac oraz konsekwencje zmiany cen tych materiałów.

Wynagrodzenie przypadające za wykonanie dzieła może być przekazywane zarówno ryczałtowo, jak i na zasadzie kosztorysu, zgodnie z postępem prac. Strony posiadają dowolność w tym zakresie.

Należy także wskazać, czy dzieło może być zlecone osobie trzeciej, czy ma być wykonywane wyłącznie przez przyjmującego wykonanie prac. W braku odmiennych zastrzeżeń umowa o dzieło, którego wykonanie zależy od osobistych przymiotów przyjmującego zamówienie, rozwiązuje się wskutek jego śmierci lub niezdolności do pracy.

Warunki dotyczące przeniesienia praw autorskich w umowie o dzieło

W przypadku umów o dzieło niezbędnym elementem umowy jest wskazanie warunków przeniesienia praw autorskich z twórcy na nabywcę dzieła (zlecającego jego wykonanie). Bez przeniesienia praw, wynagrodzenia należne będzie wyłącznie za samo stworzenie utworu, natomiast nabywca będzie musiał niezależnie od tego zapłacić wynagrodzenie za korzystanie z praw autorskich (majątkowych).

Co więcej należy pamiętać, że umowa o przeniesienie autorskich praw majątkowych wymaga zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności. Jej brak powoduje, że prawa majątkowe pozostają przy twórcy utworu. Stąd jeżeli strony zawrą umowę o dzieło – np. stworzenie publikacji, to należy przyjąć, że po jego stworzeniu brak uregulowania praw autorskich powoduje jedynie prawo do wykorzystywania utworu na zasadzie licencji. Prawa autorskie majątkowe w całości pozostają po stronie twórcy dzieła.

Strony powinny również określić, czy dochodzi do przeniesienia praw autorskich do dzieła czy po wykonaniu dzieła twórca udziela tylko licencji na korzystanie oraz czy jest to licencja wyłączna czy niewyłączna.

W umowie strony powinny pamiętać, by maksymalnie ściśle uregulować zakres eksploatacji dzieła, na których możliwe jest korzystanie z niego przez nabywce praw autorskich. Ogólne wskazanie, że nabywca dzieła może z niego korzystać w każdy sposób nie daje mu prawa wykorzystywania utworu w nieograniczonym zakresie. Co więcej, jeżeli umowa nie stanowi inaczej, twórcy przysługuje odrębne wynagrodzenie za korzystanie z utworu na każdym odrębnym polu eksploatacji. Twórca może udzielić bowiem upoważnienia do korzystania z utworu na wymienionych w umowie polach eksploatacji z określeniem zakresu, miejsca i czasu tego korzystania.